Tuesday, January 19, 2016

Huwag Maging Artista (Mateo 6:1-18)



Sa paggawa ng mabuti, tumitibay ang ating katiyakan na tayo nga ay mga anak ng Diyos (1 Juan 2:29). Sa pamamagitan rin ng paggawa ng mabuti, ating naluluwalhati ang ating Ama sa langit (Mateo 5:14-16). Ganyan kahalaga ang paggawa ng mabuti.

Para sa mga Hudyo, may tatlong pangunahing gawain ang isang taong matuwid i:
  • a. pagbibigay sa mga kapus-palad
  • b. pananalangin
  • c. pag-aayuno

Bagamat duda ako na ang mga ito nga ang dapat na ibilang bilang mga “pangunahing gawain”, sapat naman ang datos sa bibliya na ang mga ito nga ay mga gawaing inaasahang makita sa mga taong nagmamahal sa Diyos.

Ang problemang tinugunan ni Hesus sa mga talatang ating sinusulyapan ay ang palagiang pagnanais ng tao na maitaas ang kanyang sarili. Madalas na ang layunin sa paggawa ng mabuti ay hindi na ang pagluluwalhati sa Diyos kundi ang sila ay palakpakan ng mga nanonood.

Noong sinabi ni Hesus sa Mateo 6:1, Beware of practicing your righteousness before other people...” , ang pandiwa na ginamit na isinalin bilang “Beware” o “Be careful” ay isang present imperative. Ang utos ay pagbabantay o pagmamatyag ng walang tigil o pahinga. Ayon kay Charles Quarles:
The grammatical form implies that the disciple must continually and consciously avoid making a show of acts of righteousness since the temptation to seek personal aggrandizement is ever present.”ii
Samakatuwid, likas sa makasalanang tao ang humanap lagi ng kanyang maipagmamalaki at ipagmamayabang. Kailangang bantayan ang ating sarili sa tuwi-tuwina sapagkat naririyan lagi ang pagnanais ng laman na magmapuri sa sarili.

Ang mga Artista 
Sa aking napiling pamagat na “Huwag Maging Artista”, wala akong intensyong hubaran ng dangal ang mga taong ganito ang propesyon. Ako man ay nanonood ng ilan sa kanilang mga obra at napapahanga rin sa husay ng ilang mga artista sa kanilang sining.

Ang pamagat ay hango sa salitang Griyego na hupokrites na isinalin sa wikang Ingles bilang “hypocrites” (verses 2, 5 and 16). Ang salitang ito ay orihinal na tumutukoy sa mga artistang nagtatanghal sa entablado sa mga teatro.iii Sa isa namang Greek lexicon, ang depinisyon sa salitang ito ay “one who pretends to be other than he really is"iv Ganun naman talaga ang mahuhusay na artista: kahit maginhawa ka sa totoong buhay, napapaluha mo ang mga tao kapag nakikita nila ang iyong paghihikahos sa telebisyon; kahit ikaw ay may problemang dinadaanan, napapahalakhak mo ang mga manonood; o mabait ka naman sa totoong buhay pero nasusuklam sa iyo ang mga tao sa iyong pagganap bilang kontra-bida. Sa Kalye-serye ng Eat Bulaga, ang mga gumaganap na lola ni Yaya Dub ay mga lalake!!! 

Ganyan ang mga mahuhusay na artista. Kapanipaniwala at epektibo sa kanilang pagganap. Ang pag-arte ay isang talentong kahanga-hanga sa entablado, telebisyon at sine. Pero ang kakayahang ito ay nagiging masama kung gagamitin upang magmukhang banal sa paningin ng mga tao, tumanggap ng mga papuri at palakpak, at hindi na ang kaluguran ng Diyos ang layunin. 

Ang Logical na Istruktura ng Leksyonv 
Sa bawat gawaing tinalakay, pare-pareho ang lohikal na istrukturang ginamit ng ating Panginoon.

1. Babala na huwag gumawa ng mabuti sa layuning ikaw ay mapapurihan ng mga tao. (pagbibigay limos 6:2a/ pananalangin 6:5a/ pag-aayuno 6:16a)

2. Sa mga hindi makikinig sa babala, makukuha nila ang gusto nila ("papuri ng mga tao"), pero hanggang doon na lang yun (pagbibigay limos 6:2b/ pananalangin 6:5b/ pag-aayuno 6:16b)

3. Ang bilin na gawin ang kabutihan ng palihim (pagbibigay limos 6:3/ pananalangin 6:6/ pag-aayuno 6:17-18) 
  4. Ang katiyakan na ang Ama na nakakita ng palihim na kabutihan ay magbibigay gantimpala (pagbibigay limos 6:4/ pananalangin 6:6b/ pag-aayuno 6:18) 

Paano Magbigay sa mga Nangangailangan (Mateo 6:2-4)
Ang pagtulong sa mga nangangailangan ay isang gawain na dapat gampanan ng sinumang may pananampalataya sa Diyos (Deuteronomy 15:7-11, Leviticus 19:9-10, Matthew 25:34-40). May mga ipinangako pa ngang mga pagpapala at gantimpala sa mga tumutupad nito (Deuteronomy 15:10, Proverbs 19:17, 1 Timothy 6:18-19). Ngunit meron rin namang mga gumagawa nito na hindi kinalulugdan ng Diyos. Sila yung mga nagbibigay sa layuning sila ay mapansin at parangalan ng mga tao. Hindi kaluwalhatian ng Diyos ang kanilang hangad kundi ang pagtingala sa kanila ng lipunan.

Paano sila magbigay? Inaanunsyo nila ang kanilang pagbibigay sa pamamagitan ng pagpapatunog sa trumpeta. Iba-iba ang opinyon ng mga nasangguni kong iskolar tungkol dito:
  1. May mga nagsasabi na ito ay literal na pagpapatugtog ng trumpeta.
  2. May mga nagsasabi na ito ay isang sisidlan na hugis trumpeta kung saan inihuhulog ang mga alay na salapi.
  3. May mga nagsasabi na ito ay hyperbole lamang na ginamit ni Hesus upang ilarawan ang mga taong papansin sa pagbibigay
Ang aking puso ay may pagkiling sa pangatlo: ito ay hyperbole lamang na ginamit ni Hesus pang ilarawan ang mga taong papansin sa pagbibigay. Paliwanag ni Craig Keener:
 “Although some scholars have argued that people actually blew trumpets during giving in the synagogues, Jesus probably simply uses rhetorical exaggeration to reinforce his point, as when picturing the Pharisees who swallow a camel whole but strain out a mere gnat (23:24)”vi

Para sa mga taong ganun magbigay, natanggap na nila ang kanilang gantimpala (they have received their reward in full”). Ang salitang Griyego na isinalin bilang “in full” ay apechousin na nangangahulugang "to receive something in full, with the implication that all that is due has been paid"vii . Ibig sabihin, nakuha na nila ang gusto nila: ang sila ay parangalan ng mga tao. Ngunit hanggang doon na lang yun. Wala na silang matatanggap pa na parangal mula sa langit.

Paano ang tamang paraan ng pagbibigay sa katuruan ni Hesus? Huwag ipaalam sa kaliwang kamay ang pagbibigay ng kanang kamay. Siyempre hindi literal ang kahulugan niyan. Muli, ito ay isang hyperbole. Ito ang nagkakaisang opinyon nina Charles Quarles at William Hendriksen:
the image of keeping one’s acts of goodness secret even from oneself is a hyperbole meaning that the disciple must not give so that he can pat himself on the back or applaud his own goodness.” (Charles Quarles)viii
the expression probably refers to the fact that as much as possible a person must keep his voluntary contribution a secret not only to others but even to himself; that is, he should forget about it, instead of saying in his heart, “What a good man, woman, boy, girl, am I!” (William Hendriksen)ix
Ang ating Ama sa langit ay nakakakita ng ating mga kabutihan na ginagawang palihim. May gantimpalang laan para sa atin. 

Paano Mag-ayuno (Matthew 6:16-18)
Ang orihinal na utos tungkol sa pag-aayuno (fasting) ay ibinigay kasama ng utos sa paggunita sa Day of Atonement ng mga Israelita. Higit sa pagkain at inumin ang saklaw nito. Ang utos ay deny yourselves (Leviticus 16:31; 23:27). Kaya naman may mas malawak na depinisyon (broader definition) ang pag-aayuno:
"... fasting... must not only be confined to the question of food and drink; fasting should really be made to include abstinence from anything which is legitimate in and of itself for the sake of some special spiritual purpose. There are many bodily functions which are right and normal and perfectly legitimate, but which for special peculiar reasons in certain circumstances should be controlled. That is fasting." (Martyn Lloyd-Jones)x
"Traditionally this self-denial included abstaining from eating, drinking, sexual activity, washing, anointing, or putting on sandals." (Charles Quarles)xi
Subalit ang pag-aayuno na saklaw ng kasalukuyang leksyon ay ang mas makitid na depinisyon (narrower definition) nito: "The act of total or partial abstinence from food for a limited period of time, usually undertaken for moral or religious reasons." (Robert D. Linder)xii 

Kung tutuusin ay mayroon pang mas makitid na depinisyon. Ito ang depinisyong alok ni Donald Whitney: “a Christian’s voluntary abstinence from food for spiritual purposes”. xiii Ang mga salitang sinalungguhitan diyan ay pawang mahalaga:
  • Christian: hindi natin bibigyang pansin ang pag-aayuno sa ibang relihiyon tulad ng sa Islam at Jainism sapagkat wala namang ispirituwal na halaga ang mga ito.
  • for spiritual purposes: hindi natin ibibilang ang mga nagha-hunger strike o nagpapapayat
  • voluntary: hindi natin ituturing na pag-aayuno ang mga taong nagkataon lamang na wala talaga silang budget pambili ng pagkain o 'di kaya ay ang mga taong nagmamadali sa pagpasok sa trabaho at wala ng oras mag-almusal.
Ang pag-aayuno ay maaaring gawin ng kongregasyon (Acts 13:2). Maaari rin itong gawin ng isang indibiduwal (Matthew 4:2). Ang uri ng pag-aayuno na tinalakay dito ni Hesus ay ang personal na pag-aayuno ng mga indibiduwal.
Iba-iba rin ang mga biblikal na dahilan ng pag-aayuno:
  • 1. bilang pagpapahayag ng pagluluksa (1 Samuel 31:13)
  • 2. bilang pagpapakita ng pagsisisi (2 Samuel 12:15-23)
  • 3. upang idulog sa Diyos ang isang seryosong suliranin (2 Chronicles 20:1-4)
Nakapulot ako ng pang-apat na biblikal na dahilan ng pag-aayuno mula kay Donald Whitney:
  • 4. bilang pagpaparamdam natin sa Diyos ng ating pag-ibig at pagsamba sa kanya tulad ng isinabuhay ni Anna (Luke 2:36-37)
Paliwanag ni Whitney:
Fasting can be an expression of finding your greatest pleasure and enjoyment in life from God. That’s the case when disciplining yourself to fast means that you love God more than food, that seeking Him is more important to you than eating. This honors God and is a means of worshiping Him as God. It means that your stomach isn’t your god as it is with some (Philippians 3:19). Instead it is God’s servant, and fasting proves it because you’re willing to sublimate its desires to those of the Spirit.”xiv
Ngunit merong mga nag-aayuno na mga mapagkunwari. Hindi sila nag-aayos sa sarili at sinasadya nilang magmukhang malungkot sa layuning sila ay mapansin ng mga tao. Sila ay walang mapapalang anuman sa langit. Ang parangal sa kanila ng tao ang tanging babaunin nila sa kabilang buhay.

Sa aral ng Panginoong Hesus, ang mga nag-aayuno ay kailangang mag-ayos sa sarili. Lumabas at ngumiti sa mga tao. Huwag ipahalatang walang laman ang iyong sikmura. Hindi man alam ng mga tao ang iyong mga banal na gawain, meron ka namang Ama sa langit at siya ang magbibigay gantimpala sa iyo.

Meron ka bang alalahanin na lubhang seryoso at nangangailangan ka ng isang ekstra-ordinaryong pagkilos mula sa Panginoon? O 'di kaya nais mo lang magpahayag ng pag-ibig sa Diyos? Bagamat ang pag-aayuno ay hindi gaanong naipapangaral at nabibigyang atensyon sa mga iglesya ng Diyos ngayon, ang pamamaraang ito ng pakikipagpisan sa Panginoon ay nariyan pa rin at maaari nating gamitin. Tandaan lamang na ito ay ating gagawin hindi upang mapansin ng mga tao. Mayroon taong Ama na nagbabantay sa atin. Nakikita niya ang lahat ng kabutihang gawa mo kahit ito pa ay ginawang palihim. 

Paano manalangin (Matthew 6:5-6) 
Gustong-gusto nating maglaan ng oras upang makasama ang mga mahal natin sa buhay. Hindi nga ba't 'yan din ang dahilan kung bakit naghihinagpis tayo sa pagpanaw ng isang taong mahalaga sa atin. Sa sandaling naputol na ang kanyang paghinga, alam mong hindi mo na siya makakausap; hindi mo na rin maririnig ang kanyang tinig. Nagluluksa tayo dahil alam nating hindi na natin sila makakaniig sa kasalukuyang buhay. 

May mga tao na gusto nating makasama; mga taong itinuturing nating mahalaga sa buhay natin. Kung gayon, hindi ba't dapat ay sabik din tayong makausap at makaniig ang Diyos? Hindi ba't nararapat lamang na ang Diyos ang pinakamamahal ng ating puso? "Ang umiibig sa kanyang ama o ina nang higit sa akin ay hindi karapat-dapat sa akin. Ang umiibig sa kanyang anak nang higit sa akin ay hindi karapat-dapat sa akin" (Mateo 10:37).

Sa panalangin, nakakapisan natin ang ating Manlilikha (Acts 17:26b), Tagapangalaga (1 Peter 5:7), Tagapagligtas/Manunubos (Isaiah 43:11), Manananggol (Proverbs 23:10-11) at Kaibigan (John 15:15). Sa anumang relasyon, mahalaga ang komunikasyon. Ipinapahayag ng Diyos ang kanyang kalooban sa atin sa pamamagitan ng Bibliya. Naipapahayag naman natin ang ating saloobin sa pamamagitan ng pananalangin.

Ngunit gaya ng iba pang mga mabubuting gawain, ito ay maaaring mawalang saysay dahil sa maruming motibo. Ang motibo ng maraming tao noon sa panahon ni Hesus at maging sa ating kapanahunan ay hindi ang pakikipagniig sa Diyos kundi magpa-impress sa mga tao. Pinuna ni Hesus ang gawain ng marami sa panahong iyon sapagkat sinasadya nilang tumayo at manalangin sa mga lugar kung saan maraming tao. Makukuha nga nila ang nais nila: papuri ng mga tao, subalit hanggang doon na lang yun. Wala na silang maaasahang gantimpala pa buhat sa langit.

Salungat sa pamamaraang ito, ang dapat na panalangin ayon kay Hesus ay dinadala sa isang lugar (Marcos 1:35-36) na walang ibang makakaalam kundi ikaw. Ang Diyos na nakakakita ng mga lihim na bagay ang siyang magbibigay gantimpala. Hindi nito minamasama ang lahat ng pampublikong pananalangin (Acts 4:24). Ang punto ay ano ba ang motibo sa pananalangin? Ito ba ay para ikaw ay hangaan ng mga tao sa iyong “kabanalan”?

Kailan at saan ka nakakapanalangin? Sa piling lang ba ng isang grupo tulad ng konggregasyon o isang bible study group? Isa sa mga sukatan nga ispirituwal na kalusugan ay ang pagkakatugma ng kanyang public prayer life at private prayer life. Ika nga ni D. A. Carson: 
 “The person who prays more in public than in private reveals that he is less interested in God's approval than in human praise. Not piety but a reputation for piety is his concern.”xv
Ang ating audience
Sa mga artista, paramihan ng audience ang laban. Pataasan ng ratings ang mga istasyon ng TV. Sa mga mananampalataya, iisang audience lang ang mahalaga; siya ay ang ating Ama na nakaluklok sa kanyang walang hanggang trono at nanonood sa atin mula sa langit.

---------------- 

FOOTNOTES
i the three chief acts of Jewish piety: almsgiving, prayer, and fasting (C.G. Montefiore and H. Loewe, A Rabbinic Anthology). Cited by D. A. Carson in EBC, 1st edition
ii Charles Quarles, Sermon on the Mount: Restoring Christ's Message to the Modern Church
iii Craig Keener, Matthew (IVP New Testament Commentary)
iv J.P Louw and Eugene Nida, Greek-English Lexicon of the New Testament: Based on Semantic Domains
v H.D. Betz, "Eine judenchristliche Kult-Didache in Matthaus 6:1-18; cited by D.A. Carson in EBC, 1st edition
vi Craig Keener, Matthew (IVP New Testament Commentary)
vii J.P Louw and Eugene Nida, Greek-English Lexicon of the New Testament: Based on Semantic Domains
viii Charles Quarles, Sermon on the Mount: Restoring Christ's Message to the Modern Church
ix William Hendriksen, Exposition of the Gospel According to Matthew (NTC)
x Martyn Lloyd-Jones, Studies in the Sermon on the Mount
xi Charles Quarles, Sermon on the Mount: Restoring Christ's Message to the Modern Church
xii Evangelical Dictionary of Theology, 1st edition (Walter Elwell, editor)
xiii Donald Whitney, Spiritual Disciplines for the Christian Life
xiv Donald Whitney, Spiritual Disciplines for the Christian Life
xv D. A. Carson, Matthew in Expositor's Bible Commentary, 1st edition

Thursday, October 29, 2015

Our Immortal Help (Psalm 146)

 
Holman Christian Standard Bible (HCSB); screenshot taken from www.biblegateway.com


They don't have much in life. They are weak and powerless. They belong to the lowest layers of the socio-economic strata. The world refers to them as the "less-fortunate" as they are not so "lucky" in life. And since they don't have the ability to defend themselves, they are the most vulnerable victims of abuse by those who have guns, goons and gold.

People who belong to this marginalized group would naturally dream of moving up higher. Who doesn't want a little improvement in life? Nobody enjoys hardship; everyone wants a little more comfort. If help is available, we can't blame the powerless for taking the offer.

Yet oftentimes in their pursuit of moving up to a higher stratum, they forget God. Their faith is not on the Sovereign God who has the power both to demote and to promote. Rather they put their trust is princes, those who possess political and financial advantages. What a fatal mistake! They have forgotten the Heavenly Judge who has the authority to put down one and exalt another (Psalm 75:7)

Not so the psalmist. This psalmist is calling upon all including the powerless ones to praise the Lord and has stated his commitment to praise the Lord as long as he lives (v.1,2). This is followed by his instruction to the people that they should not put their trust in the current political powers who are but mortals just like the rest of us (v.3-4). They too are subject to the frailties and limitations of the flesh. Putting one's trust in them is a dying hope for this hope dies with the prince.

Instead of holding on to a dying hope, we ought to choose a living hope. This hope will not die for it places its trust in the immortal God. Perhaps at present, one is "not so lucky" in the eyes of the world but if he has chosen to trust in the right person, he has positioned himself into a state of blessedness. Why? Let me give six reasons from the psalm at hand:

1st, He has put his trust in the God of Jacob (verse 5). Jacob is of course, the father of all the tribes of Israel. Putting one's trust in YHWH is putting one's trust in the same God who has founded the nation of Israel. One could not go wrong with the tried and tested foundation-builder namely YHWH, the God of Jacob.

2nd, He has put his trust in the Creator of the universe (verse 6). The one who made the earth and everything in it. The One who spoke the words and all the world came into order. Greater is he than anything else in the created order for every power in existence is indebted to Him.

3rd, He has put his trust in the faithful God (verse 6, "who remains faithful forever"). In other psalms, this faithfulness is said to be reaching up to the skies. In Psalm 89:2 says that God has established his faithfulness in heaven itself.

4th, He has put his trust in the God whose benevolence has already been experienced by many, even among the weakest of the weak and the poorest of the poor (verses 7-9)

The oppressed has experienced how he executes justice.
The hungry has experienced being fed by his hand
The prisoners has been set free.
The blind were given sight.
Those who are bowed down has been raised
The righteous are loved.
The strangers/aliens were protected.
The orphans and the widows were cared for.

Notice that in all these, it is God who is the doer of the action: he executes... he feeds... he sets free... he gives... he raises... he loves... he protects... he cares... Those who trust him contributed nothing. All they did was to put their faith in him. Isn't that a picture of our own eternal salvation? God did all the work. Salvation belongs to our God!

5th, He has put his trust in the God who doesn't show favor to the wicked
(verse 9c). In human systems of justice, the guilty often get away because they have the money and the influence to elude punishment. Not so in God's system of justice. God is not a respecter of persons. No matter who they are, if they will not repent and surrender to God, they will pay for their crimes.

6th, He has put his trust in the King whose reign is unending (verse 10). That is in contrast with the mortal princes whose plans and ambitions die with them. God however reigns forever. Forever the crown belongs to him. Forever the scepter belongs to him. Forever the throne belongs to him.  From everlasting to everlasting, he is God.

Monday, September 14, 2015

"Mapalad ang mga Mahabagin" (The Beatitudes, part 6)

"Mapalad ang mga mahabagin,
sapagkat kahahabagan sila ng Diyos" (Mateo 5:7)

Ubos na ang kanilang mga bala. Sila ay mga sugatan. Walang kalaban-laban. Subalit tinuluyan pa rin silang pinagbababaril ng mga pinagsama-samang puwersa ng MILF, BIFF, at iba pa. Hindi na iginalang ang kanilang uniporme na patunay na sila ay mga awtoridad na ipinadala ng pamahalaan. Ngunit bago pa man nangyari ang lahat ng ito, ang kawalang-habag ay matagal ng nakapasok sa ating daigdig. Sa mga anak pa lang nina Adan at Eva ay naipamalas na ang kawalang-habag ng paslangin ni Cain ang kanyang kapatid na si Abel.

Ikaw ba ay mahabagin? Siguro nga ay wala ka pang napapatay o nakakagawa ng anumang karahasan, subalit hindi lamang naman doon nakikita ang kawalang-habag. Naantig pa ba ang ating mga damdamin kung may nakikita tayong naghihirap o nagdurusa? Ang pagkamahabagin ay isang katangian ng Diyos na dapat tularan ng kanyang mga anak. Kapag ang katangian ng Diyos na ito ay nababanggit sa bibliya, ito ay madalas inilalakip sa dalawa pang ibang katangian: ang grasya at pasensya ng Diyos (tignan sa Exodus 34:6 at Psalm 103:8). Maaari rin na ituring ang tatlong ito bilang tatlong aspeto ng kabutihan ng Diyos1

Ang kanyang habag ay tumutukoy sa kanyang kabutihan sa mga nahihirapan.
Ang kanyang grasya ay tumutukoy sa kanyang kabutihan sa mga karapat-dapat parusahan.
At ang kanyang pasensya ay tumutukoy sa kanyang pagpipigil sa pagpaparusa sa mga nagkasala na madalas ay umaabot sa mahabang panahon.

Ang pagiging mahabagin kasama ang dalawang katangian madalas na kalakip nito (grasya at pagpapasensya) ay kabilang sa mga tinatawag na communicable attributes of God o mga katangian ng Diyos na maaaring tularan ng kanyang mga anak2. Sa sinumang nagsasabi na siya ay anak ng Diyos, marapat lamang na tularan niya ang mga communicable attributes ng kanyang Ama sa langit (Colosas 3:10). Kung ikaw ay mahabagin, magpapakita ka ng kabutihan sa mga taong naghihirap. Gagawa ka ng mga hakbang upang maibsan ang kanyang pagdurusa kahit na ang pagdurusang ito ay bunga ng sarili niyang kagagawan.

Idinugtong rin ni Hesus na ang mga mahabagin ay kahahabagan din. Sa isang taong mahabagin, ito ay patunay na ang Diyos ay kumilos na sa puso niya upang siya ay maging kawangis ng mahabaging si Kristo at magkakarooon siya ng kapanatagan na ang habag ng Diyos ay higit sa mga parusang nararapat sa kanya3.
 

--------------
FOOTNOTES
1. "God’s mercy, patience, and grace may be seen as three separate attributes, or as specific aspects of God’s goodness. (Wayne Grudem, Systematic Theology)
2. "Communicable attributes: Aspects of God’s character that he shares or “communicates”with us." (Jeff Purswell, the glossary section of Wayne Grudem's Systematic Theology)
3. "The presence of love (or mercy) shows that God has performed a work of grace in the believer's heart, making him like Christ. As a result, he can have confidence when he is judged.(Donald Burdick's commentary on James 2:13 in Expositor's Bible Commentary, 1st edition)